Biletlere %100 ila %150 zam yapmak akıl işi değil

321

Tüketiciyi Koruma Derneği (TükoDer) // Merkez Yönetim Kurulu

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 14 Mayıs 2020 tarihli 311127 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan ‘Karayoluyla yolcu taşımacılığı alanında uygulanacak taban / tavan ücret tarifesi hakkında tebliğ’ ile B1 ve D1 yetki belgesi sahipleri tarafından karayoluyla yapılan tarifeli yolcu taşımalarında kilometre esasına göre, 14/05/2020 ile 31/7/2020 tarihleri arasında uygulanacak olan karayolu ile yurt içi yolcu taşıma tavan ücretleri belirlenmiştir. Tebliğin amacı olarak ise; Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi ilan edilen COVID-19 salgını nedeniyle uygulanan tedbirler sonucunda karayoluyla yurtiçi yolcu taşımacılığı yapan firmalarımızın üstlenmek zorunda kaldıkları ilave maliyetler dikkate alınması olarak açıklanmıştır.

Kilometreye göre belirlenen tavan ücret uygulaması nedeniyle otobüs fiyatlarının yüzde yüz ila yüzde 150 artmış olması, büyük şehirlerden Anadolu’ya köylerine gitmek zorunda olan vatandaşlarımızı zor durumda bırakmıştır. Covit-19 salgını nedeniyle evde kalan, hane gelirlerinin düşmesi sonucu ekonomik olarak zor durumda olan vatandaşlar, otogarlarda bilet fiyatlarını öğrenince şikayetlerini dile getirerek yetkililerden çözüm beklemektedirler.

Tavan fiyat uygulamasında gidilecek kilometre mesafesine göre fiyat belirlendiğinden bazı otobüs firmalarının kilometreyi kısaltan oto yol üzerinden km hesabı yaparak ücretin belirlenmesi yerine, oto yol öncesi uzun olan karayolu kilometresini baz aldıkları, fiyatlar arasında farklılıkların olduğu tespitleri yapılmıştır. Bazı firmaların ise oto yol ücretlerini de bilet fiyatlarına yansıttıkları yönünde de şikayetler gelmektedir.

Aldığımız bilgilere göre daha önce 75/80₺’ye gidilen Ankara biletlerinin fiyatı 160₺, 140/150₺’ye gidilen Giresun’un bilet fiyatı ise 275/340₺’dir.  Diğer bazı iller ise Antalya, 200/220₺, Bursa 100₺, İzmir 170₺, Sivas 250₺’dir. Fiyatları görünce şaşırmamak mümkün değil. Yapılan bu uygulama Anayasanın 172. maddesine aykırıdır. Tebliğin amacında da açıkça belirtildiği üzere yolcu taşımacılığı yapan firmaların ilave maliyetleri dikkate alınarak bu uygulamaya gidilmiştir. Tüketicinin korunması dikkate alınmamıştır.

Firmaların ek maliyetleri, otoyollar ve köprülerin ücretsiz geçişlerinin sağlanması, uygulama süresince otobüslerin kullanacağı mazotlardan KDV’nin sıfırlanması ve indirimli mazot satışının sağlanması, otogarlara giriş çıkış ücretlerinin bu süre zarfında sıfırlanması ile yolcu taşımacılığı yapan firmaların ek maliyetlerinin aşağıya çekilmesi mümkün iken, salgının faturasının vatandaşa yansıtılarak biletlere %100 ila %150 zam yapmak akıl işi değildir.

Vatandaşların şikayetlerinin dikkate alınarak, ivedi olarak pandemi öncesi uygulamaya dönülerek, otobüs fiyatlarının mart ayı başındaki fiyatlara çekilmesini, yolcu kapasitesinin düşürülmesi nedeniyle de yüklenilen ek maliyetler için geçici bir süre otobüslerin kullandığı mazotlarda KDV’nin sıfırlanması, otoyol ve köprülerden ücretsiz geçişlerinin sağlanması, otogarlardan giriş çıkış ücretlerinin sıfırlanması 83 milyon tüketici adına talebimizdir.

Covit-19 salgınının ekonomik maliyeti tüketicinin sırtına yıkılamaz, salgın nedeniyle hane geliri düşen vatandaşlarımızın açlığa terk edilmesi kabul edilemez. Ucuz, kaliteli ulaşım tüketicinin evrensel hakkıdır. Anayasanın 172. maddesi gereği Devleti, ‘Tüketicileri Koruyucu’ önlemleri almaya davet ediyoruz.

Kaynakça:

https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/05/20200514-13.htm

https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/05/20200514-13-1.pdf