Turhan Çakar: “Kişi başına bitkisel üretim düştü, ithalat patladı!..”

178

 09/05/2023

BASIN AÇIKLAMASI

  • 35 temel bitkisel üründe kişi başına üretim düştü!..
  • İşlenmemiş ve işlenmiş bitkisel ürün ithalatı patladı!..
  • Bikisel üretimin düşmesi, ithalatın artması pahalılığın nedenlerinden birisi!..
  • Tüketicilerin yararına bitkisel ürün üretimine ve ithalatına devlet müdahalesi gerekli.
  • Bitkisel üretimin artması için devletçe üretim planlaması yapılmalı.
  • Bitkisel üretimde tekelleşme, yabancılaşma ve sözleşmeli üretim sonlandırılmalıdır.
  • Bitkisel üretimle ilgili özelleştirilen, özerkleştirilen kuruluşlar önceki yapılarına dönüştürülmelidir.
  • Devlet üretme çiftlikleri güçlendirilmeli ve sayıları arttırılmalı.
  • Atıl durumdaki tarım arazilerinde devletçe bitkisel üretim yapılmalı.
  • Tigem bitkisel üretimini arttırmalı ve çeşitlendirmeli.
  • Üretim kooperatifleri ve çiftçiler desteklenmeli!..

Ülkemizde 2002 ile 2022 yıllarında 35 çeşit temel bitkisel üründeki üretim miktarları ilgili yılların nüfus sayısına bölündüğünde son yirmi yılda kişi başına üretimin düştüğü görülmektedir.

Derneğimizin yapmış olduğu araştırmada; üç çeşit tahıl, altı çeşit baklagil, yirmi çeşit sebze, üç çeşit tekstil ürünü, iki çeşit baharat ve şeker pancarı olmak üzere toplam otuz beş çeşit temel bitkisel üründe 2022 yılında 2002 yılına göre kişi başına üretim miktarının düştüğü belirlenmiştir.

BİTKİSEL ÜRÜNLERİN YILLARA GÖRE KİŞİ BAŞINA ÜRETİM MİKTARLARI TABLOLARI

Tahıl Ürünlerinin Yıllara Göre Kişi Başına Üretim Miktarları Tablosu

Kişi Başına Buğday                 Kişi Başına Arpa                     Kişi Başına Çavdar

Yıllar               Üretimi Miktarı (kg)                  Üretimi Miktarı (kg)                  Üretimi Miktarı (kg)

2002               300 kg                                     127.6 kg                                  3.9 kg

2022               231.6 kg                                   99.7 kg                                     3.2 kg

Baklagil Ürünlerinin Yıllara Göre Kişi Başına Üretim Miktarları Tablosu

      Kişi Başına Kurufasulye          Kişi Başına Nohut                Kişi Başına Kırmızı Mercimek

Yıllar          Üretimi Miktarı (kg)                 Üretimi Miktarı (kg)               Üretimi Miktarı (kg)

2002                3.84 kg                                     10 kg                                        7.7 kg

2022                 3.17 kg                                     6.8 kg                                       4.7 kg

Kişi Başına                               Kişi Başına                               Kişi Başına

Yeşil Mercimek                     Bakla                                      Bezelye

Yıllar               Üretimi Miktarı (kg)                  Üretimi Miktarı (kg)                  Üretimi Miktarı (kg)

2002                             1 kg                                  0.49 kg                                        0.062 kg

2022                             0.53 kg                             0.078 kg                                      0.028 kg

Sebzelerin Yıllara Göre Kişi Başına Üretim Miktarları Tablosu

                Kişi Başına                  Kişi Başına                    Kişi Başına                   Kişi Başına

               Kavun                       Karpuz                        Kuru Soğan               Taze Soğan

Yıllar      Üretimi Miktarı (kg)     Üretimi Miktarı (kg)       Üretimi Miktarı (kg)      Üretimi Miktarı (kg)

2002                 28 kg                            70.4 kg                         31.53 kg                       3.2 kg  

2022                 18.6 kg                         39.8 kg                         27.6 kg                         1.46 kg

                Kişi Başına                  Kişi Başına                    Kişi Başına                   Kişi Başına

               Pırasa                        Dolmalık Biber           Sivri Biber                 Bamya

Yıllar       Üretimi Miktarı (kg)     Üretimi Miktarı (kg)       Üretimi Miktarı (kg)      Üretimi Miktarı (kg)

2002                 4.46 kg                         6.3 kg                           20.6 kg                         0.48 kg

2022                 2 kg                              4.74 kg                         11.48 kg                       0.36 kg

                Kişi Başına                  Kişi Başına                    Kişi Başına                   Kişi Başına

               Patlıcan                      Taze Fasulye               Taze Bakla                 Börülce

Yıllar      Üretimi Miktarı (kg)     Üretimi Miktarı (kg)       Üretimi Miktarı (kg)      Üretimi Miktarı (kg)

2002                 14.7 kg                         7.92 kg                         0.68 kg                         0.23 kg            

2022                 9.19 kg                         6 kg                              0.45 kg                         0.17 kg

                 Kişi Başına                  Kişi Başına                    Kişi Başına                   Kişi Başına

               Patates                       Hıyar                                      Turp                           Ispanak

Yıllar      Üretimi Miktarı (kg)     Üretimi Miktarı (kg)       Üretimi Miktarı (kg)      Üretimi Miktarı (kg)

2002                 80 kg                            25.7 kg                         2.7 kg                           3.38 kg

2022                 61 kg                            22.7 kg                         2.17 kg                         2.56 kg

                Kişi Başına                  Kişi Başına                    Kişi Başına                   Kişi Başına

               Kereviz                      Pazı                             Beyaz Lahana             Kara Lahana

Yıllar      Üretimi Miktarı (kg)     Üretimi Miktarı (kg)       Üretimi Miktarı (kg)      Üretimi Miktarı (kg)

2002                 0.29 kg                         0.108 kg                       9.54 kg                         1.54 kg

2022                 0.018 kg                       0.091 kg                       7 kg                              0.69 kg

Tekstilde Kullanılan Bitkisel Ürünlerin Yıllara Göre Kişi Başına Üretim Miktarları Tablosu

Kişi Başına                               Kişi Başına                               Kişi Başına

Pamuk                                    Keten                                      Kenevir

Yıllar               Üretimi Miktarı (kg)                  Üretimi Miktarı (kg)                  Üretimi Miktarı (kg)

2002                             39.1 kg                             0.00077 kg                                  0.0138 kg

2022                             32.25 kg                           0.000070 kg                                0.000363 kg

Baharat Bitkilerinin Yıllara Göre Kişi Başına Üretim Miktarları Tablosu

        Kişi Başına Anason                 Kişi Başına Kimyon                         

Yıllar          Üretimi Miktarı (kg)                 Üretimi Miktarı (kg)           

2002                 0.2 kg                                       0.770 kg                                              

2022                 0.081 kg                                   0.098 kg          

Şeker Pancarının Yıllara Göre Kişi Başına Üretim Miktarları Tablosu

Yıllar               Kişi Başına  Üretimi Miktarı (kg)                                  

2002                             254.12 kg                                                                                            

2022                             228.8 kg                                                                      

Diğer taraftan, işlenmemiş ve işlenmiş bitkisel ürünlerin 2022 yılındaki ithalatı 4.76 milyar dolardan 2022 yılında 33.9 milyar dolara yükselmiştir. Kısaca, işlenmemiş ve işlenmiş bitkisel ürünlerin 2022 yılındaki ithalatının 2002 yılı ithalatına göre 7 (yedi) kattan fazla arttığı görülmektedir.

İŞLENMEMİŞ VE İŞLENMİŞ BAZI BİTKİSEL ÜRÜNLERİN 2002 VE 2022 YILLARINDAKİ İTHALAT BEDELLERİNİ GÖSTEREN TABLO

İşlenmemiş ve İşlenmiş                                    Yıllar (Dolar)                   

Bazı Bitkisel Ürün Adları                      2002                           2022                       İthalatın Kaç Kat Arttığı

Yenilen Sebzeler ve Bazı                  52.141,000 $                931.880,000 $                       17.9  kat

Kök ve Yumrular

Yenilen Meyveler ve Sert                 65.110,000 $                1.073.578,000 $                    16.5  kat

Kabuklu Meyveler

Kahve, Çay, Paraguay Çayı              22.850.000 $               530.757,000 $                      23.2  kat   ve Baharat

Hububat                                        375.605,000 $               5.368.578,000 $                    14.3  kat

Yağlı Tohum ve Meyveler,

Muhtelif Tane, Tohum ve

Meyveler, Sanayide ve                  268.239,000 $               3.306.899,000 $                    12.3  kat

Tıpta Kullanılan Bitkiler,

Saman ve Kaba Yem                            

Hayvansal ve Bitkisel Katı ve

Sıvı Yağlar, Yemeklik                   402.305,000 $             4.104.938,000 $                      10.2  kat

Katı Yağlar,Hayvansal

ve Bitkisel Mumlar

Şeker ve Şeker Mamulleri             19.522,000 $                 625.467,000 $                           32  kat

Kağıt ve Karton, Kağıt                  854.794,000 $             4.055.261,000 $                      4.74  kat

Hamurundan, Kağıttan

veya Kartondan Eşya                            

Pamuk, Pamuk İpliği ve             1.293.241,000 $           4.842.014,000 $                          3.74  kat

Pamuklu Mensucat                                                                   

Bitkisel ürün üretiminin düşmesi, işlenmemiş ve işlenmiş bitkisel ürün ithalatının artması, söz konusu ürünlerdeki ve gıda maddelerindeki fiyat artışının ve pahalılığın önemli nedenlerinden birisidir.

Türkiye Zirai Donatım Kurumu’nun (TZDK) özelleştirilmesi ve tasfiye edilmesi, Tarım Kredi Kooperatiflerinin özerkleştirilmesi, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) işlevinden uzaklaştırılması bitkisel üretimin azalmasının belirleyici nedenlerinden birisidir.

Tüketicilerin işlenmemiş ve işlenmiş ürünlere ve gıda maddelerine erişebilmesi ve yeterince tüketebilmesi için, devletin söz konusu ürünlerin üretimine, dağıtımına ve fiyatlarına tüketicilerin – halkın yararı doğrultusunda müdahale etmesi ve gerekli düzenlemeleri yapması gerekmektedir.

Bitkisel ürün üretiminin artması için devletçe üretim planlaması yapılmalıdır. Özelleştirilen, özerkleştirilen ve işlevinden uzaklaştırılan kuruluşlar önceki yapılarına dönüştürülmelidir.

Mevcut Devlet Üretme Çiftlikleri güçlendirilmeli ve sayıları arttırılmalıdır. Atıl durumdaki tarım arazilerinde Devletçe bitkisel üretim yapılmalıdır. Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) bitkisel üretimi arttırmalı ve çeşitlendirmelidir. Özel firmalara kiraya verilen Devlet Üretme Çiftlikleri TİGEM tarafından faaliyete geçirilmelidir.

Bitkisel üretimde tekelleşme ve yabancılaşma önlenmelidir. İşlenmemiş ve işlenmiş bitkisel ürünlerde dışa bağımlılığın önlenmesi ve üretimin arttırılmasına ilişkin gerekli önlemler alınmalıdır. Çiftçilere ve ülkeye zarar veren, yabancı şirketlerim hegemonyasını güçlendiren sözleşmeli tarım uygulamasına son verilmelidir.

Devlet tarafından üretilen ve üretilecek olan işlenmemiş ve işlenmiş bitkisel ürünlerin ve gıda maddelerinin tüketicilere dağıtımı ve sunumu devlet kurumları tarafından yapılmalıdır. Tüm bu konularda ilgili devlet kuruluşları ile belediyeler işbirliği yapmalıdır.

Üretim kooperatifleri ve çiftçiler desteklenmelidir. Tarım arazilerindeki çeşitli yapılaşmalar ve madencilik faaliyetleri yasaklanmalıdır.

Basınımıza, kamuoyuna, ilgili ve yetkililere saygıyla duyurulur.

Tüketici Hakları Derneği

Merkez Yönetim Kurulu Adına

Genel Başkan

Turhan ÇAKAR