Tüketici hakları ihlal ediliyor

113

Turhan Çakar // Tüketici Hakları Derneği THD Genel Merkezi Genel Başkanı

Sağlık ve güvenlik hakkının gereklerine uyulmuyor.

Tüketicilerin ezici çoğunluğu temel gereksinimlerini karşılayamıyor.

Bilgilenme hakkına aykırılıklar artıyor.

Zararların karşılanması hakkına firmalarca direniliyor.

Aldatıcı, yanıltıcı ve istismar edici tanıtımlar ve reklamlar yaygınlaşıyor.

Sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı birçok yönden ihlal ediliyor.

15 Mart Dünya Tüketici Hakları Günü nedeniyle yaşanan sorunlar gündeme getiriliyor. Dünya Tüketici Hakları Gününde Türkiye’de tüketici hakları hiçe sayılıyor. Ne devlet ne de firmalar tarafından evrensel kabul görmüş tüketici haklarının gerekleri birçok yönden yerine getirilmiyor ve ihlal ediliyor. Örneğin; taşınabilir ve taşınmaz malların ve hizmetlerin üretimi ve tüketicilere sunumunda sağlık ve güvenlik haklarının gereklerine birçok yönden uyulmamaktadır. 6 Şubat’ta yaşanan büyük felaket, taşınmaz mal olan konutların üretiminde ve tüketicilere satılmasında devletin (merkezi yönetim, valilikler), belediyelerin, müteahhitlerin, özel yapı denetim şirketlerinin görev ve sorumluluklarını yerine getirmediklerinin bir sonucu ve göstergesidir. Bununla birlikte, piyasada gıda maddeleri başta olmak üzere sağlıksız ve güvensiz birçok taşınabilir ürün üretilmekte ve satılmaktadır.

Tüketicilerin ezici çoğunluğu yoksul ve dar gelirli olmaları nedeniyle beslenme ve barınma gibi temel gereksinimlerine erişememektedirler. Bugün Türkiye’de nüfusun yüzde 60 dolayında kesimi açlık sınırının altında, yüzde 38’i yoksulluk sınırın altında olmak üzere yüzde 98’i açlık ve yoksulluk sınırının altında yaşamaktadır. 

Gıda ürünleri başta olmak üzere tüketicilere satılan birçok malın özellikleri, riskleri hakkında bilgilenme hakkı gereğince tüketicilere doğru ve eksiksiz olarak bilgi verildiği söylenemez.

Tüketicilerin satın aldığı ayıplı mal ve hizmetlerde zararlarının karşılanması hakkı gereğince, ayıplı olan malın yenisiniya da bedelini istediklerinde, ayıplı hizmetin ise yenilenmesini istediklerinde firmaların olumsuz tutum ve davranışlarıyla karşılaşmaktadırlar.

İnternet ve sosyal medya ortamları başta olmak üzere birçok ortamda yapılmakta olan aldatıcı, yanıltıcı, istismar edici ürün reklamları yaygınlaşmaktadır.

Tüketicilerin yaşadığı kentler başta olmak üzere, doğal ortamlar olan ormanlar, yeşil alanlar ile denizler, göller, akarsular, yer altı suları, hava kirletilmekte ve tüketicilerin sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı ihlal edilmektedir.

Tüm tüketicilere, ilgili ve yetkililere duyurulur: Evrensel tüketici haklarının gereklerinin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi için başta ilgili kamu kuruluşları olmak üzere firmaların görev ve sorumluluklarını yerine getirmelerini tüketiciler olarak istiyor ve bekliyoruz.

Tüketicilerin de yaşadıkları, karşılaştıkları ve gözlemledikleri tüketici haklarına aykırı uygulamalar ile bu alandaki sorunlara ilişkin şikayetlerini ve önerilerini ilgili ve yetkililer ile derneğimize bildirmelerini, haklarına sahip çıkmalarını öneriyor ve diliyoruz.