Sorumsuz kargo şirketleri tüketiciyi çaresiz bırakıyor

219

Aydan Kara // Tüketiciyi Koruma Derneği (Tükoder) Başakşehir Şube Başkanı ve MYK üyesi

Son iki aydır, internet üzerinden verilen siparişlerin kargoda beklediği, süresinde teslim edilmediği, bunun cayma süresini etkileyip etkilemediği, kargoda kayıp olan ürünlerde mağduriyetlerinin olup olmayacağı yönünde tüketicilerden gelen şikayetler ve sorular yoğunluk kazanmaktadır.

Vatandaşlarımız, bir yanda korona virüsü ile mücadele ederken diğer yandan kargo şirketlerinin umursamazlığı nedeniyle yaşanan sorunlar ile internet üzerinden yapılan siparişlerin gönderilmeyişi ve gönderilse de verilen sipariş ile ilgili olmadığı nedeni ile mağdur olmuştur.

İnternet üzerinden verilen siparişlerin kargolarda bekletilmesi, süresinde teslim edilmemesi, teslim edilen ürünlerin ilgili kişi ve kişilere teslim edilmemesi, teslim edilen ürünlerin zarar görmesi nedeniyle tüketici mağduriyetlerinde artışlar olmuştur.

Bilindiği üzere internet üzerinden yapılan alışverişlerde, hiçbir cezai şart ödemeksizin ve hiçbir gerekçe göstermeksizin 14 gün içerisinde tüketicinin cayma hakkı vardır. Ürünün kargoya teslim edilmesi ile 14 günlük sürecin başlayıp başlamadığı yönünde vatandaşlarımızın yaşadığı tereddütler gelen telefonlardan anlaşılmaktadır.  6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde hazırlanan mesafeli sözleşmeler yönetmeliğinin 17/1 maddesinde “Satıcı, malın tüketici ya da tüketicinin taşıyıcı dışında belirleyeceği üçüncü bir kişiye teslimine kadar oluşan kayıp ve hasarlardan sorumludur” hükmü yer almakta olup, internet üzerinden verilen siparişlerde tüketici özel bir taşıma şirketi talep etmemiş ise; tüketiciye teslimine kadar, üründen satıcı ve sağlayıcı sorumludur. 14 günlük cayma süresi tüketicinin veya belirleyeceği kişinin ürünü teslim almasından sonra başlamaktadır. Satıcının kargoya verdiği ürünün hasar görmesi veya kaybolması sorumluluğu satıcı ile kargo şirketi arasındadır.

Bu nedenle vatandaşlarımız ödemelerini yaparak internet üzerinden sipariş vermiş, sipariş verdikleri ürün kargoda kaybolmuş ya da kendilerine ulaşmamış ise, vatandaşlarımız ürünün süresinde teslim edilmemesi nedeni ile siparişi iptal ettiklerini açıklayan yazılı bir bildirimi satıcıya göndererek ödedikleri parayı iade talebinde bulunabilirler. İade gelmez ise, Tüketici Hakem Heyetine başvurulmalıdır.

Kargoya teslim edilen her paket için ‘öngörülen teslim tarihi’ verilmektedir. Ancak teslimlerin öngörülen tarihlerde teslim edilememesi durumunda; teslim edilmiş gibi sistemden düşürüldüğü, daha sonra teslimlerin yapıldığı yönünde, şubemize bilgiler gelmektedir. Gönderilen paketin yerine ulaşmaması üzerine yapılan araştırmada ise, kargonun teslim edildiği gibi görünen kişilerin teslim adresindeki kişiler ile alakasının olmadığı anlaşılmaktadır. Gönderilen paketlerin kargoda kaybolması durumunda kargo şirketi kaybolan paketin bedeli konusunda sorumluluk almayarak tüketiciye sadece kargo bedelini iade etmektedir. Kargo teslimat çalışanları dağıtılan paketlerin açılmasını beklemediği için, paket içinde bulunan eşyaların zarar görmesi durumunda tutanak tutulamadığından yine kargo şirketi sorumluluk almamaktadır. Kargolarda yaşanan bu sorunlar nedeniyle mağduriyetler çoğalmıştır ve tüketici çaresiz durumda kalmaktadır. Kargo taşımacılığı sisteminin yeniden gözden geçirilmesi, oluşan şikayetler doğrultusunda önlemlerin alınması için acilen yasal düzenlemeler yapılmalıdır.  Kargo şirketleri; bir süre daha devam edecek olan yoğunluğu dikkate alarak, saha personelinin sağlık ve güvenliğini de sağlayarak personel sayısını artırmalıdır. Personeller kargo teslimleri ile ilgili mutlaka bir dizi eğitim sürecinden geçirilmelidir. Kargo taşımacılığında yaşanan sorunların faturası çalışanlara çıkarılmamalıdır.

Yaşanan mağduriyetleri asgariye indirmek için ürün ile fatura da istenmelidir. Çünkü sosyal medya hesaplarında oluşturulan linkler üzerinden yapılan alışverişlerde fatura düzenlenmediğinden, muhatap bulunamamaktadır ve tüketici dolandırılmaktadır.

Tüketici kendisine gelen kargo paketini mutlaka kargo personelinin huzurunda açmalıdır ve zarar görmüş olması durumunda da tutanak tutmalıdır.

Gönderileri kırılabilecek şekilde ya da hassas bir paket ise tüketicinin kendisi bunu mutlaka bildirmelidir. Gönderilen paket ya da değerli kolilerinin sigortalı olarak gönderilmesini sağlamaları kendi menfaatleri gereğidir.

Vatandaşlarımız, kargo ile yaşanan sorunlarda Ulaştırma Bakanlığına şikayette bulanabilirler, ayrıca   ekonomik kayıplar var ise de, tüketici hakem heyetlerine başvurabilirler.